Jak złożyć wniosek dowodowy przed WSA

Jak złożyć wniosek dowodowy przed WSA – przesłanki i ograniczenia

Dość często skarżący składają różne dokumenty. Nierzadko dołączają je do skargi, niekiedy składają na rozprawie. Rzadko formułują wniosek dowodowy. Tymczasem postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym jest wyjątkiem. Przeprowadzenie dowodu zależy od uznania sądu. Nawet gdy skarżący spełnią przesłanki ustawowe. Tym bardziej powinni znać podstawowe reguły tego postępowania. Poniżej postaram się przedstawić, jak złożyć wniosek dowodowy przed WSA.

Przede wszystkim – postępowanie dowodowe jest ograniczone tylko do dokumentów. Nie ma możliwości przesłuchać świadka lub powołać biegłego. Ale za to pojęcie dokumentu jest obecnie szersze niż w przeszłości. Obejmuje nie tylko tradycyjne dokumenty papierowe, ale także dokumenty elektroniczne, np. na płycie CD, pendrivie. Dokumentem będzie zarówno tekst, jak i zapis obrazu lub dźwięku albo zapis obrazu i dźwięku (np. zdjęcia, filmy).

Aby sąd dopuścił dowód, muszą być spełnione dwie przesłanki. Po pierwsze – musi to być niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości. Po drugie – nie może powodować nadmiernego przedłużenia postępowania. Istotne wątpliwości powinny być ściśle związane z przedmiotem postępowania, np. decyzją. Przeprowadzenie dowodu ma ułatwić ocenę, czy postępowanie administracji było zgodne z prawem. Z kolei brak przedłużenia postępowania można osiągnąć, składając dokument razem ze skargą. Wtedy sąd i strona przeciwna mają czas, by się z nim zapoznać.

Nie wystarczy samo złożenie dokumentu do sądu, np. w skardze. Skarżący powinien wskazać okoliczności, które chce udowodnić w ten sposób. Musi też pokazać sądowi, że przeprowadzenie dowodu jest konieczne do wyjaśnienia sprawy. W szczególności wskazać istotne wątpliwości, których wyjaśnienie jest niezbędne. Dlatego najlepiej, gdy złoży wniosek w formie pisemnej. Oczywiście może także zgłosić go ustnie na rozprawie. Sąd odnotuje taki wniosek w protokole rozprawy. Jednak skarżący może wtedy przeoczyć ważną okoliczność lub istotny dla powodzenia wniosku argument.

Jak rozstrzygnie WSA

Jak wspomniałem, sąd ma swobodę co do dopuszczenia dowodu. Wydaje w tej mierze postanowienie, którym uwzględnia wniosek albo go oddala. Takie postanowienie nie wymaga uzasadnienia. Nie służy na nie zażalenie. Jeśli sąd wydaje postanowienie na rozprawie, to zwykle przedstawia krótko jego motywy. Jeżeli jest sporządzane uzasadnienie wyroku, to znajduje się w nim też stosowny fragment. Skarżący może podważać postanowienie sądu w skardze kasacyjnej.

Mam nadzieję, że powyższy tekst wyjaśnia, jak złożyć wniosek dowodowy przed WSA. Czy warto składać wnioski dowodowe w postępowaniu sądowoadministracyjnym? Zdecydowanie warto. Pomimo dużych ograniczeń i uznania sądu, skarżący powinien złożyć taki wniosek, jeśli ma dokument, który potwierdza jego racje. Jak się nierzadko przekonałem, to może odwrócić bieg sprawy.