Zażalenie do NSA na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego

Kiedy i jak złożyć zażalenie do NSA

W toku sprawy wojewódzki sąd administracyjny wydaje postanowienia. Na niektóre z nich można złożyć zażalenie do NSA. W tym wpisie poruszam temat składania zażaleń na postanowienia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz wskazuję, czego można oczekiwać od NSA.

Zasada jest prosta. Przepis wskazuje, kiedy można złożyć zażalenie. Oprócz tego w art. 194 Ustawy* jest katalog postanowień, które strona może żalić. Strona nie musi jednak znać tego katalogu. Jeśli na dane postanowienie może złożyć zażalenie, to zostanie o tym pouczona. Chyba że ma profesjonalnego pełnomocnika.

Zażalenie wnosi się w terminie 7 dni od daty otrzymania postanowienia. Powinno spełniać wymagania dla pisma procesowego. Omówiłem je w innym wpisie, który dotyczy skargi. Poza tym musi zawierać dwa dodatkowe elementy. Pierwszy to wniosek o zmianę lub uchylenie skarżonego postanowienia. Drugi – zwięzłe uzasadnienie. Nie trzeba zatem wskazywać przepisów, które naruszył sąd pierwszej instancji. A motywy zażalenia nie powinny być rozbudowane. Ten element jest w praktyce bez znaczenia. Nawet bardzo długie zażalenie zostanie rozpoznane przez NSA.

Rozpoznanie zażalenia

Sąd pierwszej instancji może dokonać samokontroli swojego postanowienia. Musi być jednak spełniona jedna z dwóch przesłanek. Po pierwsze, jeżeli zażalenie zarzuca nieważność postępowania. I ten zarzut jest zasadny. Po drugie, gdy jest oczywiście uzasadnione. Oznacza to, że sąd przyznaje rację jego autorowi. Wtedy sąd może uchylić swoje postanowienie. Jeśli istnieje taka potrzeba, rozpoznaje sprawę na nowo. Nowe postanowienie można skarżyć. Sąd ten może również umorzyć postępowanie zażaleniowe. Uczyni tak wtedy, gdy rozpoznanie zażalenia jest zbędne. Na przykład, gdy najpierw wyda postanowienie, a potem wyrok kończący całe postępowanie.

NSA rozpoznaje zażalenie na posiedzeniu niejawnym. Sąd ten oddali je, gdy skarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Jeśli zaś jest wadliwe, może uchylić je i rozstrzygnąć daną kwestię. Na przykład wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Niekiedy orzeczenie co do istoty nie będzie możliwe. Gdy dana kwestia nie jest dostatecznie wyjaśniona, NSA uchyli postanowienie sądu pierwszej instancji i przekaże mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. Zażalenie może zostać także odrzucone. Nastąpi to przede wszystkim, gdy zostało wniesione po terminie albo nie został uiszczony wpis. Wpis ten wynosi 100 złotych.

Czy warto składać zażalenia? Moim zdaniem, w większości przypadków nie jest to celowe. Postępowanie zażaleniowe wydłuża czas rozpoznania sprawy co do istoty. Akta z reguły są przesyłane do NSA. NSA rozpoznaje zażalenia dość szybko, zanim jednak akta wrócą, mija kilka miesięcy.

*Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.).