Ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym

Gdy wnosisz skargę, to nie powodujesz automatycznie wstrzymania wykonania skarżonego aktu lub czynności. Musisz złożyć wniosek o wstrzymanie wykonania (ochrona tymczasowa), gdy nadają się do wykonania, np. przez egzekucję. Wniosek kierujesz do organu lub do sądu. Wpis dotyczy wniosku do sądu.

Wniosek możesz zawrzeć w skardze albo w odrębnym piśmie po wniesieniu skargi. Nie wystarczy prośba do sądu o udzielenie ochrony na czas procesu. Musi istnieć ryzyko wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oceni to sąd na podstawie informacji i dokumentów, które przedstawisz, oraz zawartych w aktach sprawy. Wynik tej oceny ujawni w postanowieniu, którym wstrzyma wykonanie skarżonego aktu lub czynności albo odmówi wstrzymania wykonania.

Musisz podać przekonujące argumenty i dołączyć aktualne dokumenty. One potwierdzą, że możesz ponieść znaczną szkodę lub zaistnieją trudne do odwrócenia skutki. Różne okoliczności mogą spełniać te przesłanki. Znaczną szkodę może wyrządzić: zajęcie samochodu, rozbiórka budynku, wyprzedaż majątku, ogłoszenie upadłości, likwidacja działalności gospodarczej, utrata pracy. Trudne do odwrócenia skutki to trwałe zmiany. Powrót do stanu pierwotnego może nastąpić. Ale po dłuższym czasie lub przy dużym nakładzie sił i środków. Takie skutki to: przejście własności nieruchomości, zwolnienie pracowników.

Jeżeli sprawa dotyczy ustawy, w której są inne przesłanki, to one będą miały zastosowanie. Inne reguły dotyczą też przepisów prawa miejscowego. Nie będą one jednak tu omawiane. Natomiast musisz pamiętać o dwóch kwestiach. Postanowienie o przyznaniu albo odmowie przyznania ochrony tymczasowej może zostać zmienione lub uchylone. Sąd może to zrobić w każdym czasie, jeśli nastąpiła zmiana okoliczności. Ponadto, ochrona tymczasowa kończy się, gdy sąd wyda wyrok uwzględniający skargę albo uprawomocni się orzeczenie oddalające skargę. Jeśli skarga została uwzględniona, to akt lub czynność nie wywołują skutków prawnych. Trwa to do uprawomocnienia się wyroku. Sąd może jednak postanowić inaczej. Gdy zaś skarga jest niezasadna, to akt lub czynność powinny zostać wykonane. Jeżeli wojewódzki sąd administracyjny nie udzielił ochrony tymczasowej, możesz złożyć wniosek do NSA, gdy wniesiesz skargę kasacyjną.

Na koniec mam dwie istotne wskazówki. Z wnioskiem lepiej nie czekaj, np. do momentu wszczęcia egzekucji. Sąd też potrzebuje trochę czasu na jego rozpatrzenie. Dlatego też wniosek najlepiej od razu dobrze i szczegółowo uzasadnić oraz udokumentować. Na postanowienie WSA o odmowie udzielenia ochrony tymczasowej możesz złożyć zażalenie do NSA.